Οδύσσεια (The Odyssey) – 2026
Εδώ και 30 περίπου χρόνια που θυμάμαι τον εαυτό μου να πηγαίνει στον κινηματογράφο, η Οδύσσεια του Christopher Nolan είναι η πρώτη ταινία που μου δημιούργησε την ανάγκη να πάω να την δω και δεύτερη φορά. Κάτι βέβαια που μάλλον έχει γίνει νόμος για όλες τις ταινίες του: μια φορά δεν είναι αρκετή. Και αυτό, γιατί την δεύτερη φορά, σίγουρα θα δεις κάτι που σου είχε ξεφύγει την πρώτη.
Στην Οδύσσεια, ο Nolan δεν ξεφεύγει από τον γνωστό του σκηνοθετικό μοτίβο. Το μπρος πίσω στον χρόνο είναι πλέον βούτυρο στο ψωμί του, και είναι ίσως ο καλύτερος σκηνοθέτης εκεί έξω που να ξέρει όχι μόνο πως να αφηγείται μια ιστορία, αλλά και να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή.
Αυτό όμως που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, είναι το πώς αντιμετωπίζει κάθε φορά ο κεντρικός χαρακτήρας τις ενοχές και τις τύψεις του. Το είχαμε δει σε μικρότερη κλίμακα σε παλιότερες ταινίες του, όπως το Interstellar και το Inception, σε ένα πλαίσιο όμως που ήταν πιο προσωπικό.
Σε μεγαλύτερο βαθμό το είδαμε πιο πρόσφατα στο Oppenheimer, και ακόμα πιο πολύ τώρα στην Οδύσσεια. Ο Οδυσσέας από την μία είναι πολυμήχανος, ο εξυπνότερος όλων όπως λέει και ο Μενέλαος, και οδηγείται σε πολλές αποφάσεις του από ένα εκ των αρχαιοτέρων ενστίκτων: την περιέργεια. Όταν όμως καταλαβαίνει τί έχει κάνει στην Τροία, και τις συνέπειες των πράξεων του για όλη την ανθρωπότητα, γίνεται έρμαιο των ενοχών του, αλλά και των θεών που μέχρι τότε αψηφούσε.
Όσο για το περιεχόμενο της ταινίας, οι περισσότερες σκηνές στην Οδύσσεια είναι μικρά αριστουργήματα, με μόνη παράταιρη ίσως την μάχη με τους μνηστήρες στο παλάτι, που είναι βγαλμένη από Bourne. Όμως όλο αυτό το αίσθημα κλειστοφοβίας στην σπηλιά του Κύκλωπα, ο φόβος στην γη των Λαιστρυγόνων, η απόκοσμη ατμόσφαιρα στο πέρασμα με τις Σειρήνες, και βέβαια η συνάντηση με την Κίρκη, προσφέρουν τρομερή κινηματογραφική εμπειρία.
Μέχρι να φτάσουμε στην πιο δυνατή ίσως σκηνή, εκείνη που ο Οδυσσέας ως ζητιάνος συναντιέται με την Πηνελόπη, όπου η ένταση χτυπάει κόκκινο. Κάτι στο οποίο βέβαια συμβάλει και η υποβλητική μουσική του Ludwig Göransson, που μετά το Oppenheimer και το Sinners πάει πάλι καρφί για Όσκαρ. Fun fact, η ίδια μουσική ακούγεται και στην σκηνή με τις Σειρήνες, δημιουργώντας έτσι μια σύνδεση μεταξύ τους.
Είναι φανερό ότι ο Nolan πήρε αρκετές ελευθερίες για να γυρίσει την Οδύσσεια. Κάποιες από αυτές οδήγησαν σε αστοχίες, που κυρίως εμείς οι Έλληνες παρατηρήσαμε. Κάποιος που δεν ξέρει πχ που είναι η Πύλος, δεν θα απόρησε πως είναι δυνατόν να έφτασε στην Πύλο πιο γρήγορα ο Οδυσσέας από την Ιθάκη, παρά ο Τηλέμαχος από την Σπάρτη. Ή κάποιος που δεν ξέρει ελληνικά, δεν θα απόρησε γιατί υπάρχει μεταφραστής ανάμεσα στο πλήρωμα του Οδυσσέα που λένε ότι είναι Έλληνες και στον παππούλη που μιλάει ελληνικά. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι ικανές αυτές οι αστοχίες να αφαιρέσουν βαθμούς από την ταινία.
Αυτό όμως που μπορεί να αφαιρέσει, είναι η επιλογή του καστ. Είναι σεβαστό που ο σκηνοθέτης επίλεξε να πάρει ελευθερίες ως προς αυτό. Δεν παύει όμως να μην είναι ταιριαστό σε αυτό, που όχι μόνο οι Έλληνες, αλλά και άλλοι λαοί, έχουν στο μυαλό τους διαβάζοντας την Οδύσσεια. Ποιος φανταζόταν διαβάζοντας την Οδύσσεια ότι στο πλήρωμα του ο Οδυσσέας είχε μεταξύ άλλων έναν Ινδό και έναν Κινέζο και ότι η Ωραία Ελένη ήταν μαύρη;
Πέρα από αυτό όμως, ακόμα και η επιλογή άλλων χαρακτήρων ήταν ατυχής, με πρώτο και καλύτερο τον Matt Damon (Η Διάσωση, Ο Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ). Βάζοντας στην άκρη την προκατάληψη που έχω εις βάρος του, δεν του ταίριαζε φυσιογνωμικά να είναι ο Οδυσσέας. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Αγαμέμνονα Benny Sadfie (Πίτσα Γλυκόριζα), και ακόμα περισσότερο με τον Μενέλαο Jon Bernthal (Ο Λογιστής), που είναι λες και έπαιζε τάβλι με τον Φατσέα στο Καφέ της Χαράς, αλλά και την Αθηνά Zendaya (Dune, The Greatest Showman).
Η μόνη που διασώθηκε τόσο με το ταίριασμα του ρόλου όσο και με την μεστή και αυστηρή ερμηνεία της ήταν η Πηνελόπη Anne Hathaway (Interstellar, Οι Άθλιοι). Και ειδική μνεία πρέπει να γίνει και στην Samantha Morton (Minority Report, Η Φάλαινα) ως Κίρκη, που ήταν εξωπραγματική. Κατά τ’ άλλα, ο Αντίνοος Robert Pattinson (Twilight, The Lighthouse) και ο Τηλέμαχος Tom Holland (Spiderman, The Impossible) ήταν μέτριοι, ενώ η Καλυψώ Sharlize Theron (Mad Max, Ο Δικηγόρος του Διαβόλου) παντελώς αδιάφορη.
Να τη δω;
Εδώ και 1,5 μήνα που έχει βγει στις αίθουσες, πάει καθημερινά από sold-out σε sold-out. Οπότε ναι, σπεύσε να την δεις. Δεδομένου ότι και αυτή βγήκε μέσα στο κατακαλόκαιρο, δεν ξέρω πόσο θα πάει ακόμα. Και όπως είχαμε πει και στο Oppenheimer, είναι Nolan διάολε.
